དེ་ཡང་གངས་ཅན་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ། གཡུང་དྲུང་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ས་གནས། མདོ་སྔགས་ཉི་ཟླ་ཤར་བའི་རི་རྩེ། ལེགས་བཤད་ལུང་རིགས་སྒྲོག་པའི་སྐྱེད་ཚལ། མང་ཐོས་མཁས་མང་འདུས་པའི་ལྟེ་གནས། རྣམ་དག་འདུལ་བ་འཛིན་པའི་དགོན་སྡེ། རྣམ་འདྲེན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གདན་ས་ཏེ་གཙང་བཀྲ་ཤིས་སྨན་རིའི་གླིང་ནས་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་ཆོད་པ། སྙིགས་དུས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་སྲོག་འཚོ་བའི་ཞིང་ས། རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཧི་མ་ཅལ་གྱི་མངལ་ཁུལ།

གྲུབ་མཐའི་རྒྱལ་པོ་འཕྲུལ་ངག་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད་ས་གསུམ་ན་འགྲན་པའི་ཟླ་མ་མཆིས་པ་༧རྣམ་འདྲེན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་མཉམ་མེད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་གྲགས་པའི་སྙན་པ་དཀར་པོ་སྲིད་གསུམ་ལས་བརྒལ་བ། མགོན་པོ་གང་གི་རིང་ལུགས་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་གཞིར་བཟུང་ལོ་བསྟར་རེ་བཞིན་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གང་སར་ཁྲོ་ཕུར་དགུ་གཏོར་ཆེན་མོ་ཚོགས་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར།

བོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བདེན་བྱུང་རིམ་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རི་དགོན་གྱི་དགེ་བཤེས་ཁ་ཤས་དང་བོན་གཞིས་ཀྱི་མི་རྒན་གཞོན་ཁ་ཤས་ནས། ༡༩༥༩ ལོར་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་གོད་ཆག་བྱུང་ནས་བོད་མི་རྣམས་རང་ཡུལ་བཞག་ནས་གཞན་ཡུལ་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་བ་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཁྲི་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་རྣམས་བོད་སྨད་རྒྱ་ནག་ས་མཚམས་ནས་སྟོད་རྒྱ་དཀར་ས་མཚམས་ཀྱི་མི་ཡོད་པ་དེའི་ནང་གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་འཛིན་པ་ཉུང་ཤས་ལས་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཁ་འཐོར་དུ་མ་སོང་བ་གང་འཚམས་མཉམ་དུ་ཡོད་རྐྱེན། བོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཚོགས་པ་དང་བོན་གཞིས་འཛུགས་རྒྱུའི་ས་བོན་ནམ་མ་རྩ་ལྟ་བུ་བྱུང་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌།

གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་ ༣༠༡ བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༣༡༥༣ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་བོད་མེ་སྤྲེལ་ལོའི་ལོ་ཐོ་གསར་པ་དཔར་བསྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་ཞུ་བཞིན་པ།

འབྱུང་ལྡན་༣༠༡བོད་ཤིང་ལུག་ལོའི་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ཚེས་༣༠དང་བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་༡བཅས་ཉིན་གཉིས་རིང་བཏང་གནང་བའི་༧ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་ཟླ་དྲུག་སྔ་མའི་ལོ་ཕྱེད་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དང་།བོད་ཤིང་ལུག་ལོའི་ཟླ་༡༡པའི་ཚེས་༡༧།༡༨བཅས་ཉིན་གཉིས་རིང་བཏང་གནང་བའི་ལོ་འཁོར་ཡིག་རྒྱུགས་ཆེན་མོའི་གྲུབ་འབྲས་ཨང་ཐོབ་ཁོངས་ནས་གནས་རིམ་རྩེ་ཕུད་ཁག་གཤམ་གསལ།

ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་སྔོན་བརྗོད།  བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དོ་སྣང་མེད་པའམ་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཟེར་བ་དེའི་གཞི་རྩ་གང་ཡིན་མ་ཤེས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ངོར་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བྱ་དཔེ་བྱིས་སྒྲུང་གི་སྐོར་རྣམས་གལ་ཆེ་མདོག་གིས་ཤོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ངེས་པར་དུ་བསམ་སྲིད། ཁོ་བོས་བོན་གྱི་སྐོར་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་བཤད་པ་དེ་ལ། མང་ཞིག་གིས། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་བོན་པོ་རེད། ཟེར་བ་དང་། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་མུ་སྟེགས་པ་རེད་ཟེར་མཁན་བྱུང་འདུག

སྤྱི་ལོ་2003་ལོར་རེ་ཁེ་ཀརྨ་བསམ་འགྲུབ་དང་། བོར་ཐར་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་དང་ཕྲན་སོགས་ཀྱིས་ཁྲིན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཟི་དང་། གཟི་དུང་། གཟི་ཡིག་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཇི་ལྟར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས་པའི་ཐད་ནས་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་སྟབས་བདེ་ཞིག་འཚོགས་པ་ཡིན། དེ་དུས་ང་ཚོས་གཟི་ལམ་བྱ་བའི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཚོང་ལམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཙམ་ལས། གཟི་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཤུགས་སུ་དེ་འདྲའི་གཏིང་ཟབ་ཅིང་རྙོག་འཛིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་མེད། གཟི་ཡིག་གི་སྐོར་ཡང་དེ་དང་མཚུངས། ང་ཚོས་དང་ཐོག་གཟི་ཡིག་བྱ་བ་འདི་དམིགས་བསལ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས་དེར་གོ་དོན་འདྲ་མིན་ཡོད་པའི་གནས་བབ་དེ་གསལ་བོ་ཞིག་ཤེས་མེད། ཡིན་ནའང་། མི་རིང་བར་ང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ནས་གཟི་ཡིག་བྱ་བ་ལ་གོ་དོན་གསུམ་བཞི་ཞིག་ཡོད་པ་གསལ་བོར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཡིན།

དེ་ཡང་འདིར་གླེང་བར་བྱ་བའི་གཞི་ནི། བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཆོས་འབྱུང་། རྩིས་གཞུང་། ས་དཔྱད། བཟོ་རིག མོ་དཔེ། གཏོ་གཞུང་། གཟུངས་འདུས་སོགས་བན་བོན་གྱི་གཞུང་ཆེན་མོའི་ཡིག་ཆ་གང་མང་ཞིག་ཏུ་“ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་རྒྱལ་”ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྔོན་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ལ་གཞིགས་ན། ཁོང་ནི་ཧ་ལམ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ཏུ་བྱོན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་ཞལ་མཐུན། ཁོང་གིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་བན་བོན་གྱི་མཁས་པ་ཚང་མས་ཁས་ལེན་པས་མི་ཚད་ལག་ལེན་དུ་བཏབ་སྟེ་ད་ལྟའི་བར་ཚད་ལྡན་དུ་བརྩི་བ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་རིགས་རུས་ཐད་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཅི་རིགས་ཤིག་མཆིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་གིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཁྲུངས་པ་མ་ཟད་རུའུ་ལུགས་གསར་གཏོད་པ་ཁུང་ཧྥུ་ཙི་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་།

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོན་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་དམིགས་ཡུལ། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་བྱུང་རབས་གནས་སྟངས་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་ལམ་ནས་དག་ཐེར་ངོ་སྤྲོད་དང་། སྒོས་སུ་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་པའི་སྒོ་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཁག་ལ་ཕན་ཚུན་ མཐུན་ལམ་དང་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་ཡོང་བའི་རེ་བ་དང་། ཡང་སྒོས་སུ་བོན་གྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་འགའ་ཞིག་ནས་ཆགས་སྡང་རུ་ཏྲའི་དབང་གིས་སྨ་འབེབས་དང་ཟུར་ཟ་ལོག་བཤད་འཁྱོག་བཤད་སོགས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཞིག་མགོ་བོ་རྨོངས་སུ་བཅུག་སྟེ་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལུགས་ཞིག་མ་ཡིན་ཚུལ་དང་།