དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ས་གནས་བོན་གཞིས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་པའི་ས་གནས་འཐུས་མི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་གསར་བསྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ནས་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་པ་ཙམ་ནས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་རུ་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཡོད་པ་དང་། ས་གནས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཙོས་རྒྱུན་ལས་ལྷན་རྒྱས་དང་།

མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས། བདེ་ཁང་བསོད་ནམས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། བོད་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་སྲོལ་ཡུལ་སོ་སོར་མི་འདྲ་བ་ཡོད། བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཅང་མ་མཆིས་པས་དེའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དཀོན། དེར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་ཆོ་གའི་སྐོར་དེ་ནི་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་ཅན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད། གཉེན་སྒྲིག་གི་སྲོལ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རང་གི་བྱ་ལས་ཁོ་ནའི་ཁོངས་གཏོགས་ཤིག་ཡིན་པར་བརྟེན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།

ཧོར་བཙུན་བསྟན་འཛིན་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་མདོ་སྨད་ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་ཤར་ཁོག་གམ་དབུས་གཙང་དུ་ཟུང་ཆུར་འབོད་པ་དེ་ཡིན། ས་ཁུལ་དེའི་གྲོང་ཚོ་སྐྱང་ཚང་སྡེ་བར་ཁྱིམ་མིང་ཧོར་བ་ཚང་ཞེས་པའི་ཡབ་འབྲུག་སྐྱོབ་དང་ཡུམ་ཨ་ཉོག་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༩ལོར་བལྟམས།  ཁོང་གི་མིང་ལ་སྐལ་བཟང་ཡག་ཞེས་བཏགས།  དེ་ཡང་ཟུང་ཆུ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དེ་སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཁག་ཏུ་ཟོང་ཆུར་འབོད་པ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་མཚམས་གནད་འགག་ཅིག་ཡིན།   སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ལོའི་སྔོན་དུ་དབུས་གཙང་དུ་གྲྭ་ས་འབྲས་སྤུངས་དང་དགའ་ལྡན་གཉིས་སུ་ཟུང་ཆུ་ཁམས་ཚན་ཞེས་པ་ཡོད་པ་དང་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་(༡༦༡༧-༡༦༨༥)རང་རྣམ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་དུ་ཟུང་ཆུས་མཚོན་པའི་མདོ་སྟོད་མདོ་སྨད་ཅེས་པའང་འབྱུང་།  ཟུང་ཆུའི་ས་ཁུལ་དུ་བན་དེའི་དགོན་ཆུང་ངུ་གསུམ་ལས་ཆེར་མེད་ཀྱང་ཟུང་ཆུ་ནས་དབུས་གཙང་དུ་གྲྭ་སར་ཕྱིན་ཚེ་ཟུང་ཆུ་ཁམས་ཚན་དུ་ཞུགས་དགོས་པ་ཡང་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ཡིན། ཤར་ཁོག་རང་དུ་ཟིང་ཆུར་བྲིས་པ་ཡང་ཡོད།  ཧོར་བཙུན་གྱི་རང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ནས་བཟུང་རང་གིས་རང་ལ་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་སློབ་བྱ་བྱས། 

ལོ་དེབ་བམ་དུས་དེབ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད། བརྗོད་བྱ་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་མམ་དམག་ཚོང་ཆོས་གསུམ་གང་དུ་གཏོགས་རུང་། དེ་ཉིད་སྒྲིག་སྟངས་ལ་ལམ་ལུགས་སམ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བསྲུང་བྱར་མཆི་དགོས་ཏེ། ལུགས་ཁྲིམས་དེ་ལྟར་མ་འཇགས་པའིོ་རིགས་ནི་དུས་དེབ་གཞན་དང་འདྲ་འདྲར་སྣང་ཡང་འགྲིག་འགྲིག་མི་ཡོང་བར་མྱོང་བས་ཤེས། དེས་ན་བོན་སྒོ་ལོ་དེབ་སྒྲིག་ཚུལ་ལའང་རང་ཚུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཅིག་བདོག་པར་སྨོས་སུ་མེད་པས། སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་འདི་གར་བསྐུར་རྒྱུའི་རྩོམ་ཡིག་རྣམས་འབྲི་སྒྲིག་གནང་སྐབས་སྟངས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྒོ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་བརྒྱུད་ནས་ཕེབས་ན་བོན་སྒོ་ལོ་དེབ་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་ལེན་བཟང་བར་བསུ་ངེས་ཡིན་པར་ཐུགས་སུ་འཇགས་གལ་ཆེ།

འདི་ནས་ཡར་དེད་ན་མི་ལོ་ཉེར་ལྔ་ཙམ་ཞིག་ཕྱིན་པའི་སྔོན་ཏེ་༡༩༨༧ནས་ད་ལྟ་༢༠༡༢བར་བོན་སྒོ་ལོ་དེབ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་འདོན་གྲངས་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་རུ་སོན་ཡོད་སྟབས། འདི་ནི་ངེད་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་མི་སྔ་ཕྱི་ཀུན་ལ་མཚོན་ན་དགྱེས་སྤྲོའི་གླུ་དབྱངས་ལེན་པའི་སྐལ་བཟང་ཞིག་ཀྱང་ལགས། དེས་ན་ད་ལམ་ངས་ཀྱང་དགའ་བྲོད་ཀྱི་བསྭོ་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་བོན་སྒོ་ལོ་དེབ་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་ཤིག་རོབ་བསྡུས་སུ་གླེང་བར་སྤྲོ།  དེ་ཡང་ྋརྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་མཆོག་གི་སྐུ་ཡི་དབོན་པོ་རྒྱལ་བཙན་ཚང་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་རང་རྩོམ་བརྒྱད་དང་གཞན་རྩོམ་གཉིས་རང་གིས་སུག་བྲིས་སུ་བགྱིས་པའི་ཕྱག་བསྟར་མ་དག་སྲབ་ལ་རན་པའི་དེབ་ཆུང་ཞིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ནས་བོན་སྒོ་ཞེས་པའི་བླ་དྭགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པ་དེ་ནི་བོན་སྒོའི་འཁྲུངས་རབས་ཐོག་མར་གྱུར།

གཡུང་དྲུང་གི་སྨྱུག་མཆེད་ཚོ། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཨེ་མཁྱེན། འོ་ཅག་བོན་འབངས་ཡོ་ཀའི་རང་སེམས་སྤྲོ་སྣང་ཁོལ་ཞིང་དགའ་ཚོར་འཕྱུར་འོས་པ་ཞིག་སྟེ། ད་སྐབས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ན་བོད་ཡིག་རྐྱང་པར་བྲིས་ཤིང་སྤེལ་བའི་བོན་གྱི་ལོ་དེབ་ནི་སྣ་ཁ་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཤིག་བཏོན་དང་འདོན་བཞིན་མཆིས་ལ། དེ་མཚུངས་སུ་ཚགས་དཔར་རིགས་ཀྱི་ཁ་གྲངས་ཀྱང་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་སུ་སོན་འདུག་པས། དེ་ནི་རྩོམ་རིག་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་གོང་འཕེལ་དུ་བསྐྱོད་པའི་དན་རྟགས་སུ་འཁུམས། དེས་ན་རང་ཅག་ཀུན་ཀ་ཅིས་ཀྱང་བྲོད་པར་འོས་སྟབས་མཚམས་འདི་ནས་ལྷ་རྒྱལ་ཞིག་ཀྱང་འཐེན་དུ་རུང་བར་སེམས།

དེ་ཡང་རྒྱུད་ཡེ་ཁྲི་མཐའ་སེལ་ལས། ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་ནས་མ་བཤད་ན། ཡིད་མི་ཆེས་པའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།  འདི་ནས་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། ༧རྫ་སྨོན་རྒྱལ་གཡུང་དྲུང་གླིང་ནས་༧རྣམ་འདྲེན་བརྒྱད་པ་རྒྱལ་བ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མི་ཡི་གཟུགས་སྤྲུལ་ནས་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༡༨༠༣༢འཁོར་བའི་འཁྲུངས་མཆོད་དང་འབྲེལ་སྟེ། རྫ་སྨོན་རྒྱལ་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོ་བསྡུས་ཙམ་ནི།

སྟོན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བ་འདྲེན་པའི་དཔལ། །མུན་པའི་ཚོགས་རྣམས་འཇོམས་བྱེད་སྒྲོན་མེའི་འོད། །མ་རིག་ནད་གདུང་སེལ་བ་སྨན་པའི་གཙོ། །མི་ཡི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་དམུ་ཡི་རྒྱལ། །དུག་ལྔའི་འདམ་དང་མཚོ་སྐེམ་མེ་ཆེན་དཔུང་། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལྡན་པའི་གཟི་འཕགས་པོ། །དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་བླངས་ནས་ནི། །མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་མཐར་རུ་ཕྱིན་མཛད་ཅིང་། །གཟིགས་ཚད་བཞི་དང་དགོངས་ཚད་དྲུག་གཉིས་ཀྱིས། །བྱམས་པ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་སྒྲོལ་མཛད་པའི། །གཤེན་རབ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དེ་ཡང་དཔྱིད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་ནི་བདག་ཅག་གི་༧སྟོན་པ་རྣམ་འདྲེན་བརྒྱད་པ་རྒྱལ་བ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་སྐུ་ཡི་མཚན་དཔེ་མི་མཇེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞིང་ཁམས་འདིར་བཞད་པའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཚེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྲུང་བརྩིའི་ཉིན་མོ་ཡིན་ཅིང་བོན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་ཞེས་པ་དབུ་ཚུགས་ནས་ད་ལྟའི་བར་འབྱུང་ལྡན་སུམ་བརྒྱ་དང་གཅིག་གི་ནང་ཚན་བགྲང་བྱ་ཉག་མ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་པ་ཤིང་མོ་ལུག་གི་ལོ་འདིའི་བར་ལ་མི་ལོ་(༡༨༠༣༢)འཁོར་ཞིང་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ལ་མི་མཐུན་པ་འགའ་མཆིས་མོད།

གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་ ༣༠༡ གི་བོད་རྒྱལ་ལོ་༣༡༥༢བོད་ཤིང་ལུག་ལོའི་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཉིན་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་༧ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་དུ་གཤེན་གྱི་གར་འཆམ་ཆེན་མོའི་མཛད་སྒོ་རེད།  དེ་ཡང་གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་བཤད་དང་མཐུན་པར་རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་གར་འཆམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི།

སྤྱི་ལོ་༡༩༦༩ལོར་མཁན་པོ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་དུ་བོན་དགོན་ཞིག་ཕྱག་བཏབ་གནང་ཡོད། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༩ལོར་ཨ་མདོའི་ཤར་བྱང་ཤར་ཁོག་ཡུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་སྐྱང་ཚང་དགོན་དུ་རིག་པའི་གནས་བཅུ་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༤ ལོར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་ཐོབ་རྗེས་ཁོང་གི་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་རྒྱལ་རོང་ཁྲོ་སྐྱབས་སུ་བསྟན་པ་སྤེལ་བར་མངགས། ཁོང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟན་འཛིན་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་(༡༨༨༩—༡༩༧༥)ཡི་དགོངས་འདོད་ལྟར་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་རང་དགོན་དུ་གདན་དྲངས།