དེ་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཀྱི་༼མདའ་དང་འཕང་༽གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ The Arrow and the Spindle, Studies in History, Myths, Rituals and Beliefs in Tibet,Vol.III.དེ་ཉེ་ཆར་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ལོའི་ལོ་སྟོད་ལ་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་སའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གྲགས་ཅན་Mandala bookpoint  Kathmandu, ཞེས་པར་དཔར་བསྐྲུན་ལེགས་གྲུབ་ཞུས་ནས་ད་ལྟ་འགྲེམ་སྤེལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་འདུག དེབ་འདིའི་ནང་དུ་བོད་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་གསར་པའི་དཀར་ཆག་བོད་ཡིག་སྟེང་བསྒྱུར་ཡོད་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན།

ལྔ་སྙིགས་གདུལ་བྱའི་འདྲེན་མཆོག སྔར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་མངའ་བདག མཁས་གྲུབ་སྨྲ་བའི་སེང་གེ༧སྨན་སློབ་གཉིས་པ་ཡོངས་འཛིན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི། ཞང་ཞུང་སྒོ་པའི་ས་གནས། མི་རྗེ་ཁྱུང་དཀར་རྒྱལ་པའི་མངའ་འབངས་ཁམས་ཉིན་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་དྲེ་བོ་དཔག་བསམ་དང་། ཡུམ་ལྡོང་བཟའ་ག་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་སྟག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༦ལོར་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་བཅས་སྐུ་བལྟམས། ཆུང་ནས་རྒྱུད་དུལ་བ་དང་། རང་གཤིས་བཟང་བ་སོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ངང་ཚུལ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མངའ་བ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཆོག་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་རྒྱུད་ལ་ལྡན། ཆུང་དུས་ནས་མཚན་ལ་འཆི་མེད་གཡུང་དྲུང་ཞེས་གསོལ།

དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་མཁས་དབང་རི་ཀི་ཐུབ་བསྟན་མཆོག་ནི། སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་པའི་ཉམས་ཞིབ་ལ་ཐུགས་སྣང་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཕིན་ཡུལ་ཧེལ་སིང་ཀིའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་རིག་གཞུང་སྡེ་ཚན་ནང་བོད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཕིན་ཡུལ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཉམས་ཞིབ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་དུས་དེབ་༼ཧི་མ་ལ་ཡན་ཌི་སི་ཀོ་ཝི་རི་༽ཞེས་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས་སོ།

མཛད་པ་པོ། རྗེ་མཉམ་མེད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཞབས་ལ་གུས་པས་འདུད། གསང་བའི་སྔགས་འཛིན་དབང་དང་དམ་ཚིག་ལྡན། བརྒྱུད་པའི་དཔོན་གསས་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། དད་ལྡན་གང་ཟག་རིག་འཛིན་སར་འགོད་ཕྱིར། དམ་ཚིག་རྣམ་གྲངས་ལེགས་པར་བཤད་པར་བྱ། དེ་ལ་འདིར་གང་ཟག་རིགས་ཅན་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པ་ལ། དམ་ཚིག་གི་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་དགོས་ཏེ། དེ་མ་ཤེས་ན་དམ་ཚིག་བསྲུང་བའི་སྤང་བླང་གི་ཁྱད་པར་མི་ཕྱེད། དེ་མ་ཕྱེད་ན་དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ཀྱང་དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང༌། དམ་ཚིག་ཉམས་ན་དབང་ཐོབ་ཀྱང་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་སོགས་ཀྱི་དོན་སྨིན་པར་དཀའ་བས། དམ་ཚིག་གི་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པ་གལ་ཆེའོ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང༌། སྤྱིར་ལྟ་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ནི། སྤྲིན་དང་ཁུ་རླང་སྐར་སྤྲིན་དང་འདྲའོ། དམ་ཚིག་འདི་ནི་ཉི་ཟླ་དང་འདྲའོ། །སྤྱིར་བོན་སྒོ་དང་ཐེག་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ནི། །ཤིང་གི་ལོ་འདབ་ཡལ་ག་དང་འདྲའོ། ལྷག་པར་གསང་བའི་དམ་ཚིག་འདི་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་སྡོང་པོ་དང་འདྲའོ། སྤྱིར་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལུང་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་པོ་དང་འདྲའོ། ཁྱད་པར་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་འདི་ནི་སྒལ་ཚིགས་ནང་གི་སྲོག་རྩ་དང་འདྲའོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པས།

མཛད་པ་པོ་འགྲོ་མགོན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། གསས་མཁར་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་སྤུངས་རྩོད་པ་བཟློག་པའི་འཁོར་ལོ་དབལ་གསས་རྔམ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གསལ་བྱེད་འཕྲུལ་གྱི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ། །བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཞབས་ལ་འདུད། །དཔག་མེད་གོང་ནས་སྦྱང་སྟོབས་རྟོགས་པའི་མཐུས། སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟར། །གང་འདུལ་དགོས་འདོད་སྐོང་པའི་བཀའ་དྲིན་ཅན། །འགྲོ་མགོན་མཚན་ལྡན་བླ་མ་རྣམས་ལ་འདུད། །རྣམ་དག་ཐུགས་ཉིད་བདལ་པ་ཆེན་པོ་ལས། །མ་གཡོས་ཐུགས་རྗེའི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་བར་ཆད་འདུལ་མཛད་པ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་འདུད། །མ་རྟོགས་ལོག་པར་གོལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཡང་དག་བདེན་པའི་ལམ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་དགོངས་སྙིང་པོའི་བཅུད། །རྩོད་པ་བཟློག་པ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་གསུངས། །དེ་དོན་བདག་གིས་གསལ་བའི་མཐུ་མེད་ཀྱང༌། །མཚན་ལྡན་བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་ཐོབ་པ་དང༌། །དད་འདུན་མོས་པའི་གསུང་དོན་མི་གཅོག་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆུང་གསལ་བྱེད་འཕྲུལ་གྱི་མེ་ལོང་དགོད།།

མཛད་པ་པོ་འགྲོ་མགོན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། གསང་སྔགས་ལམ་གྱི་འཇུག་ཆོག་མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཞབས་ལ་འདུད། དེ་ལ་སྤྱིར་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། འཛམ་གླིང་སོག་ཁར་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། གཙང་མ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་རབ་དུ་དཀོན། ཞེས་གསུངས་པས།  དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་འདི་ཡང༌། ཁ་རྗེ་དང་དཔུང་པས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་གྱིས། སྔོན་ནས་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་མང་དུ་སྤྱད་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གྲངས་མེད་གང་ཟག་རིམ་པས་བརྒྱུད། བརྒྱུད་པའི་དུས་འདིར་བསོད་ནམས་དབང་གིས་བསོད་ལྡན་སྟོབས་ཞིག་གིས། སྟོན་པ་བསོད་ནམས་དབང་གི་ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དེ་རུ་བྱོན། དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་དད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན། ཞེས་གསུངས་པ།  དུས་འདི་མ་ཡིན་པའི་གླིང་གཞན་ནམ། འགྲོ་བ་མི་ཁོམ་གནས་བརྒྱད་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་དུས་ན། བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་དེ། དལ་འབྱོར་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་བྱང་ཆུབ་མི་བསྒྲུབ་ན། གཙང་མ་མི་ལུས་ཐོབ་པས་ཅི་ལ་ཕན། ཞེས་གསུངས་པས་ན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ། ཐབས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་གྲངས་མང་ན་ཡང༌། ཐབས་ཆེ་ལ་སྒོ་ཡངས་པ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་བླ་མེད་གསང་སྔགས་མཆོག། ལམ་འདི་དག་ལ་སུས་བརྟེན་ན། འབྲས་བུ་གཡུང་དྲུང་འཛིན་པ་ཐོབ། ལམ་ནི་ཉེ་ལམ་དེར་རྫོགས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ཕྱིར་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པ་ལ་དོན་གསུམ་སྟེ།    

སྐུ་མདུན་བསོད་ནམས་གཡུང་དྲུང་། ༄༅། ། ༡ དྲི་མེད་སྐུ་སྟེ་ཤེས་བྱ་མཁྱེན།། འཕྲུལ་ངག་བདེན་པའི་ཐར་ལམ་སྟོན།། ཉོན་ཤེས་བྱང་སྦྱོང་འགྲོ་ལ་བརྩེ།། སྐྱབས་གནས་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ༢ བློ་གྲོས་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས།། མི་ཤེས་བློ་དམན་རབ་རིབ་བསལ།། སྙན་པའི་ངག་དང་ཚིག་སྡེབས་ནས།། གཞན་ཕན་ཕྱིར་དུ་ལེགས་པར་བཤད།། ༣ ཆུ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་བསིལ་ལྡན་པས།། ཆུ་སྐྱེས་པད་མོའི་ཁ་འབྱེད་ལྟར།། སངས་རྒྱས་བཀའ་དང་དམ་པའི་ལུང།། དེས་ནི་བློ་གསལ་ཤེས་རབ་འབྱེད།། ཀླད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའོ།།

༡ ༽རྩ་བ་ལྔ། ༢༽ཡན་ལག་ཉི་ཤུ། ༣༽སྤྱི་དམ་སུམ་ཅུ། ༤༽སྦོམ་པོ་བཅུ་དྲུག ༥༽ཉེས་བྱས་དགུ། ༦༽ཆེ་བ་བཞི། ༧༽རྣལ་འབྱོར་དྲུག ༨༽གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་སྐྱོན་དགུ། ༩༽ལྟུང་བ་བདུན། ༡༠༽དབང་མ་ཞུས་པ་དང། ༡༡༽གདར་ཤ་མ་ཆོད་པ་བཅས་སོ།། ༡༽ རྩ་བ་ལྔ། ༡༽ ༡, དཔོན་གསས་བླ་མ་ལ་སྲུང་བའི་རྩ་བ། ༡༽ ༢, ཡི་དམ་ལྷ་ལ་སྲུང་བའི་རྩ་བ། ༡༽ ༣, བདེར་གཤེགས་བཀའ་ལ་སྲུང་བའི་རྩ་བ། ༡༽ ༤, གཡུང་དྲུང་སྤུན་ལ་སྲུང་བའི་རྩ་བ། ༡༽ ༥, བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྲུང་བའི་རྩ་བ་བཅས་སོ།། རྩ་བའི་དམ་ཚིག་རྣམས་ནི་ཤིང་གི་རྩ་བ་དང་འདྲ་ཞེས་གསུངས།

བསྙེན་པའི་གཞི་མ་སྒོ་དགུ་དང། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བཅོ་བརྒྱད། ལས་ཀྱི་མཐའ་བསྒྱུར་མཆོང་ཆེན་སྡེ་དགུའོ།། ༸ བསྙེན་པའི་ག༵ཞི་མ༵་སྒོ་དགུ་ནི། སྔོན་འགྲོ་ཕྱི་ཡི་བསྙེན་པ་གསུམ་དང། ཉེ་བ་ནང་གི་བསྙེན་པ་གསུམ། བཅའ་གཞི་ལས་རིམ་གྱི་བསྙེན་པ་གསུམ་བཅས་སོ།།